NASA’nın Fermi Gama Işını Uzay Teleskobu verilerini inceleyen araştırmacılar, bir zamanlar birbirinin çevresinde dönen iki büyük yıldızın ayrı zamanlarda süpernova olarak patladığına işaret eden iki kalıntı belirledi. Çalışma, 17 Haziran’da Amerikan Astronomi Topluluğu toplantısında sunuldu.
İnceleme, İkizler takımyıldızında yaklaşık 6.000 ışık yılı uzakta bulunan ünlü Denizanası Bulutsusu ile daha sönük G189.6+3.3 kalıntısına odaklandı. İki yapı gökyüzünde kısmen üst üste görünüyor.
Araştırmacılar Fermi’nin 16 yıllık verisinde, parlak Denizanası Bulutsusu’nun ışığı arasında gizlenen komşu kalıntıyla bağlantılı gama ışınlarını ayırdı. Gözlemler, hızlandırılmış protonların yıldızlararası gazla etkileşimine işaret ediyor.
İki kalıntı arasındaki parlak gaz ipliği ve aynı bulut sistemiyle etkileşimleri, benzer uzaklıkta olduklarına dair önemli kanıt sağladı. Patlama merkezlerinin gökyüzü düzlemindeki ayrımı yaklaşık 40 ışık yılı olarak hesaplandı.
Ekibin tahminine göre Denizanası kalıntısı 8.000-9.000 yaşında; G189.6+3.3 ise 20.000 ile 110.000 yıl arasında olabilir. İki patlama arasındaki gecikme 100.000 yıla kadar uzanmış olabilir.
Bir milyon büyük ikili yıldız sistemiyle yapılan bilgisayar benzetimleri, birbirine yakın yıldızların madde alışverişi yaparak benzer ayrım ve zaman farklarıyla iki süpernova üretebildiğini gösterdi. Rastlantısal hizalanma olasılığı yüzde 1’in altında hesaplandı.
Sonuç henüz bilimsel makalenin hakem değerlendirmesi tamamlanmadan duyuruldu; çalışma Nature Communications’ın gelecek bir sayısında yayımlanmak üzere hazırlanıyor. Bulgular doğrulanırsa gökbilimcilere ikili büyük yıldızların evrimi, gama ışını üretimi ve kozmik ışın hızlandırması için benzersiz bir doğal laboratuvar sunacak.
