NASA, CAPSTONE küçük uydusuyla yürüttüğü genişletilmiş teknoloji testlerini Haziran 2026’da tamamladı. Görev, Ay çevresinde otonom navigasyon ile kesintilere dayanıklı derin uzay iletişimini mevcut bir uzay aracında aynı anda sınadı.
CAPSTONE’un donanımı yeni bir uydu fırlatılmadan yazılım tabanlı deney platformuna dönüştürüldü. Bu yaklaşım, görev sonrasında çalışan bir aracın yeni uygulamalar için kullanılabileceğini ve test maliyetlerinin düşürülebileceğini gösterdi.
autoNGC adı verilen navigasyon, yönlendirme ve kontrol yazılımı uzay aracının yerden sürekli talimat beklemeden nerede olduğunu ve hangi yöne gittiğini hesaplaması için geliştirildi. Yazılımın bazı parçaları Dünya yörüngesinde denenmişti; Ay’daki ilk uygulama CAPSTONE ile yapıldı.
Artemis II uçuşu sırasında Derin Uzay Ağı antenlerinin önceliği değişince CAPSTONE’un Dünya ile bağlantısı haftada birkaç geçişe kadar düştü. Araç bu aralıklarda yıldız izleyici kamerasıyla Ay, Dünya ve diğer gök cisimlerini görüntüleyerek konumunu belirledi.
NASA’ya göre optik navigasyon bazı anlarda gerçek zamanlı araç konumu için yer tabanlı yöntemlerden daha iyi sonuç verdi. Bu yetenek, uzak görevlerde iletişim gecikmesinin kararları yavaşlatmasını azaltabilir.
Görev ayrıca kesinti ve gecikmeye dayanıklı ağ protokolünü Dünya yörüngesinin ötesinde denedi. Sistem bağlantı yokken veriyi araçta saklıyor ve iletişim yeniden kurulduğunda aktarımı kaldığı yerden sürdürüyor.
Bir testte Dünya’ya veri aktarımı tamamlanmadan bağlantı sona erdi. CAPSTONE kalan veriyi korudu, bir sonraki iletişim penceresinde aktarımı otomatik olarak yeniden başlattı ve bütün veri paketleri yere ulaştı.
Uzay aracı Advanced Space tarafından işletilmeye devam edecek. NASA elde edilen sonuçları gelecekteki Ay haberleşme altyapısı, yüzey görevleri ve bağlantının arazi nedeniyle geçici olarak kesilebileceği insanlı operasyonlarda değerlendirecek.
