NASA’nın IXPE uzay teleskobunu kullanan bilim insanları, Deniz Feneri Bulutsusu olarak bilinen yapının içindeki PSR J1101-6101 pulsarının manyetik alanını doğrudan ölçtü. Sonuçlar hızlı hareket eden nötron yıldızlarının çevrelerine nasıl enerji aktardığına yeni açıklık getiriyor.
Pulsarlar büyük yıldızların çökmesinden geriye kalan, çok yoğun ve hızla dönen çekirdeklerdir. Güçlü manyetik alanları parçacıkları yüksek hızlara çıkararak X-ışını yayan akımlar oluşturabilir.
IXPE, X-ışınlarının polarizasyonunu ölçüyor. Işığın titreşim yönündeki düzen, parçacıkların geçtiği manyetik alanın geometrisi hakkında bilgi veriyor.
Deniz Feneri sistemi, pulsarın arkasında uzanan kuyruk ve alışılmadık uzun bir X-ışını jetiyle dikkat çekiyor. Yeni ölçümler bu yapıların düzenli bir manyetik alan tarafından şekillendirildiğini gösteriyor.
Araştırmacılar gözlemleri Chandra gibi diğer X-ışını teleskoplarının görüntüleriyle birlikte değerlendirdi. Farklı araçların verileri, hem yapının biçimini hem de enerji taşıyan parçacıkların davranışını çözmeye yardımcı oldu.
Nötron yıldızları Dünya’daki laboratuvarlarda oluşturulamayacak kadar aşırı fizik koşulları sunuyor. Bu nedenle uzaktan yapılan polarizasyon ölçümleri madde, manyetizma ve parçacık hızlanması modellerini sınamak için önem taşıyor.
Bulgular, pulsarın yüksek hızla uzayda ilerlerken çevresindeki gazla etkileşimini de açıklamaya katkı sağlayabilir. Şok dalgaları ve manyetik yeniden bağlantı, jetin yönü ile parlaklığını etkileyebilir.
Ekip benzer pulsar sistemlerini inceleyerek ölçümlerin ortak bir modele uyup uymadığını test edecek. Daha uzun IXPE gözlemleri, alan yapısındaki küçük değişimleri ortaya çıkarabilir.
