ABD Adalet Bakanlığı, Minnesota Sağlık Bakanlığı’nın Capacity Strengthening Initiative adlı hibe programına ilişkin Title VI uyum incelemesini tamamladığını duyurdu. Bakanlık, programın başvuru sahiplerine fon dağıtımında ırk, renk ve ulusal köken kriterleri kullandığı gerekçesiyle inceleme başlatmıştı.
DOJ açıklamasına göre Minnesota Sağlık Bakanlığı söz konusu hibe programını sona erdirdi. Bu nedenle federal bakanlık, gönüllü çözümün ardından uyum incelemesini kapattığını bildirdi.
Title VI, federal mali yardım alan programlarda ırk, renk veya ulusal köken temelinde ayrımcılığı yasaklayan temel medeni haklar düzenlemelerinden biri. Federal kurumlar, kendi fonlarının kullanıldığı eyalet ve yerel programlarda bu standardın uygulanıp uygulanmadığını denetleyebiliyor.
Minnesota dosyası, kamu hibelerinde eşitlik hedefleri ile federal ayrımcılık yasağı arasındaki sınırın yeniden tartışıldığı bir dönemde geldi. Program tasarımında dezavantajlı topluluklara erişim sağlama amacı bulunsa bile, doğrudan korumalı kategorilere dayalı seçim ölçütleri hukuki risk yaratabiliyor.
Eyalet kurumları için karar, hibe programlarının dilini, puanlama sistemini ve uygunluk kriterlerini gözden geçirme ihtiyacını artırabilir. Özellikle sağlık, eğitim ve sosyal hizmetler alanındaki fon dağıtımlarında hedef kitle tanımı ile başvuru değerlendirme ölçütleri birbirinden dikkatle ayrılmak zorunda.
Sağlık politikası açısından konu, kamu kaynaklarının hangi mahalle ve topluluklara ulaştığı sorusunu ortadan kaldırmıyor. Ancak federal hukuk, bu hedeflerin nasıl formüle edildiği ve uygulamada hangi kişilere hangi gerekçeyle öncelik verildiği konusunda açık sınırlar çiziyor.
DOJ’nin incelemeyi kapatması, Bakanlığın Minnesota programında daha ileri yaptırım aşamasına geçmediği anlamına geliyor. Buna karşın duyuru, benzer programları yürüten başka eyalet ve yerel kurumlar için uyarı niteliği taşıyabilir.
ABD genelinde DEI başlıklı programlar, son yıllarda kamu yönetimi, üniversiteler ve özel sektör için yoğun hukuki ve siyasi tartışmalara konu oldu. Federal denetimlerin artması, kurumların program hedeflerini daha veri temelli ve hukuken tarafsız kriterlerle açıklamasını gerektirebilir.
Bundan sonra benzer dosyalarda, programların tamamen kaldırılıp kaldırılmadığı, ölçütlerin yeniden yazılıp yazılmadığı ve federal fon koşullarının nasıl yorumlandığı belirleyici olacak.
